ഇമ്മിണി ബല്യ സുൽത്താന്‍റെ ഒത്തിരി വലിയ കഥകൾ; ബഷീർ എന്നും നമുക്കൊപ്പമുണ്ട്...

പുസ്തകത്താളുകൾക്കിടയിൽ ജീവിതം തിരയുന്നവരുടെ ആഘോഷമാണ് വായനാദിനം. എന്നാൽ, മലയാളിയുടെ വായനയുടെ ചരിത്രമെടുത്താൽ, അവിടെ ഒരു 'സുൽത്താൻ' ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ട്. അക്ഷരങ്ങളെ സാധാരണക്കാരന്റെ ഭാഷയിൽ മന്ത്രം പോലെ ഉരുവിട്ട വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ.

മലയാളിയുടെ വായനാശീലം എന്നത് കേവലം അക്ഷരങ്ങൾ കൂട്ടി വായിക്കലല്ല. അത് വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ എന്ന മാന്ത്രികൻ ഒരുക്കിവെച്ച വിസ്മയങ്ങളിലൂടെയുള്ള ഒരു സഞ്ചാരമാണ്. വായനാദിനം നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നത് പുസ്തകങ്ങളെ മാത്രമല്ല, ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ ജീവിതത്തെ എങ്ങനെ സാഹിത്യമാക്കി മാറ്റി എന്നതിനെക്കൂടിയാണ്. പുസ്തകത്താളുകൾക്കിടയിൽ ജീവിതം തിരയുന്നവർക്ക് ബഷീർ എന്നും ഒരു നിത്യവസന്തമാണ്.

‘ഞാൻ എഴുതുന്നത് എന്റെ കഥകളല്ല, എന്റെ ജീവിതമാണ്’ എന്ന് ബഷീർ പറയുമ്പോൾ, അത് കേവലം ഒരു എഴുത്തുകാരന്റെ വാക്കുകളല്ലായിരുന്നു. പകരം, ഒരു ജനതയുടെ മുഴുവൻ വികാരങ്ങളായിരുന്നു. ബഷീറിന്റെ പുസ്തകങ്ങൾ തുറക്കുന്ന ഒരു പുതിയ വായനക്കാരൻ ആദ്യം ഞെട്ടുന്നത് അതിന്റെ ലാളിത്യം കണ്ടാണ്. ആനപ്രേമിയും, പാത്തുമ്മയും, മജീദും, സാറയും ഒക്കെയായി ആ പുസ്തകങ്ങൾ വായനക്കാരനെ തങ്ങളുടെ വീട്ടിലെ ഒരാളായി മാറ്റുന്നു. കാലം മാറിയിട്ടും, സാങ്കേതികവിദ്യ വളർന്നിട്ടും ഇന്നും ഓരോ പുതിയ വായനക്കാരന്റെയും ആദ്യത്തെ 'നിധി' ബഷീറിന്റെ പുസ്തകങ്ങൾ തന്നെയാണ്.

ബഷീറിന്റെ രചനകളെ ഒറ്റ തട്ടിൽ ഒതുക്കാൻ ആർക്കും കഴിയില്ല. അത്രമേൽ വൈവിധ്യപൂർണമാണ് അദ്ദേഹം സമ്മാനിച്ച ലോകം. ബാല്യകാലസഖിയിലും പ്രേമലേഖനത്തിലും പ്രണയത്തെ ബഷീർ വരച്ചിട്ടത് ഒരേസമയം കണ്ണുനീർ കൊണ്ടും കൗതുകം കൊണ്ടുമായിരുന്നു. വായനക്കാരന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഒളിഞ്ഞു കിടക്കുന്ന വികാരങ്ങളെ തൊട്ടുണർത്താൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രണയകഥകൾക്ക് കഴിഞ്ഞു.

എന്നാൽ ശബ്ദങ്ങളിലും ഭൂമിയുടെ അവകാശികളിലും ബഷീർ സംസാരിച്ചത് വെറും കഥകളായിരുന്നില്ല. മറിച്ച്, അധികാരത്തിനും വ്യവസ്ഥിതിക്കും എതിരെ പട്ടിണിയുടെയും കഷ്ടപ്പാടിന്റെയും ഭാഷയിൽ അദ്ദേഹം നടത്തിയ കലാപങ്ങളായിരുന്നു അത്. കുടുംബത്തിലെ ചെറിയ അസ്വസ്ഥതകളെപ്പോലും എത്ര മനോഹരമായ ഹാസ്യമായി പാത്തുമ്മയുടെ ആടിലൂടെ അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു എന്നത് ഇന്നും വായനക്കാരെ അദ്ഭുതപ്പെടുത്തുന്നു. കേവലമായ ഭൗതികതക്കപ്പുറം, പ്രപഞ്ചത്തെയും പ്രകൃതിയെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വലിയൊരു ആത്മീയ ബോധം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളിലുടനീളം നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു.

ബഷീർ എഴുത്തുനിർത്തുമ്പോൾ വായനക്കാരന്റെ ഉള്ളിൽ ഒരു ചോദ്യചിഹ്നം അവശേഷിപ്പിക്കും. അതൊരു തത്വചിന്തകന്റെ ഗൗരവത്തോടെ ആയിരിക്കും. വ്യാകരണത്തിന്റെ ചങ്ങലക്കെട്ടുകളില്ലാത്ത, സംഭാഷണ ശൈലിയിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഷ വായനക്കാരോട് നേരിട്ട് സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നും. ഒറ്റപ്പെട്ട വായനാമുറികളിൽ നിന്ന് വായനക്കാരനെ പുറത്തിറക്കി, മരച്ചില്ലകളിലെ കിളികളുടെയും മഴയുടെയും കാറ്റിന്റെയും സംഗീതം കേൾപ്പിക്കാൻ ബഷീറിന് കഴിഞ്ഞു.

തിരക്കേറിയ ഈ ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിലും ബഷീർ പ്രസക്തനാകുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്നതിന്റെ ഉത്തരം ലളിതമാണ്. മനുഷ്യൻ എക്കാലവും തിരയുന്ന സ്നേഹം, നീതി, അതിജീവനം എന്നീ മൂന്ന് തൂണുകളിലാണ് ബഷീറിന്റെ രചനകൾ നിൽക്കുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓരോ വരിയും വായനക്കാരനെ തന്നിലേക്ക് തന്നെ തിരിഞ്ഞുനോക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.

നിങ്ങൾ ഒരു പുസ്തകം തുറക്കുമ്പോൾ, അത് ബഷീറിന്റെതാണെങ്കിൽ അക്ഷരങ്ങൾ മരിച്ചു കിടക്കുന്ന വാക്കുകളല്ല, മറിച്ച് ജീവസ്സുറ്റ മനുഷ്യരാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുക. വായന വെറും അറിവ് നേടലല്ല, മറിച്ച് സഹജീവികളെ മനസ്സിലാക്കലാണ്. അതെ, ബഷീർ നമ്മോട് പറഞ്ഞതുപോലെ ‘ഈ ലോകം അത്രമേൽ മനോഹരമാണ്... സ്നേഹം കൊണ്ട് അതിനെ പുണരുക.’

‘എഴുതുക എന്നതല്ല, ജീവിക്കുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ സാഹിത്യം’ എന്ന് നമ്മെ പഠിപ്പിച്ച ബഷീറിനെ വായിക്കുക എന്നാൽ മലയാളിയെത്തന്നെ വായിക്കുക എന്നാണ് അർത്ഥം.