വോട്ടവകാശ നിഷേധത്തിൽ നിന്ന് പൗരത്വ നിഷേധത്തിലേക്ക്: എസ്.ഐ.ആറിന്റെ മറവിൽ പൗരത്വം വേട്ടയാടപ്പെടുന്നതെങ്ങനെ?

ന്യൂഡൽഹി: സ്വതന്ത്രവും നീതിയുക്തവുമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾക്ക് കൃത്യതയുള്ള വോട്ടർപട്ടിക അനിവാര്യമാണെന്ന ഭരണഘടനാപരമായ ബാധ്യത ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ദേശീയ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ രാജ്യവ്യാപകമായി വോട്ടർപട്ടികകളുടെ പ്രത്യേക തീവ്ര പുനരവലോകന പ്രക്രിയയ്ക്ക് (എസ്.ഐ.ആർ) തുടക്കം കുറിച്ചത്. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപാണ് രാജ്യത്ത് അവസാനമായി സമഗ്രമായ വോട്ടർപട്ടിക പരിഷ്കരണം നടന്നതെന്നും, ദ്രുതഗതിയിലുള്ള നഗരവൽക്കരണം, ജനസംഖ്യാപരമായ കുടിയേറ്റം, ആഭ്യന്തര പലായനങ്ങൾ എന്നിവ വോട്ടർമാരുടെ ഘടനയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയെന്നുമാണ് കമ്മീഷന്റെ ഔദ്യോഗിക ന്യായം. ഇതിനുപുറമെ അതിർത്തി കടന്നുള്ള നുഴഞ്ഞുകയറ്റവും പട്ടിക പുതുക്കലിന് നിർണായക കാരണമായി കമ്മീഷൻ ഉയർത്തിക്കാട്ടി.

എന്നാൽ, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ ഈ വാദങ്ങളെ അടിസ്ഥാനരഹിതമെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട ഹരജികൾ സുപ്രീം കോടതിക്ക് മുന്നിലെത്തിയപ്പോൾ, കമ്മീഷൻ ഉന്നയിച്ച അവകാശവാദങ്ങൾക്ക് ശാസ്ത്രീയമോ വസ്തുതാപരമോ ആയ തെളിവുകൾ ഹാജരാക്കാൻ കമ്മീഷനോട് കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടില്ല. പകരം, കമ്മീഷന്റെ വാദങ്ങൾ പ്രാഥമികമായി ശരിവെച്ചുകൊണ്ട് എസ്.ഐ.ആർ നടപടികൾക്ക് പരമോന്നത കോടതി നിയമസാധുത നൽകുകയായിരുന്നു. കൃത്യമായ നിയമസാധുതയോ വസ്തുതാപരമായ അടിയന്തര ആവശ്യമോ ബോധ്യപ്പെടുത്താതെയാണ് ചരിത്രത്തിൽ സമാനതകളില്ലാത്ത ഈ വോട്ടർ വെട്ടിനിരത്തലുമായി അധികൃതർ മുന്നോട്ട് പോകുന്നതെന്ന വിമർശനം ഇതിനകം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.

പൗരത്വം കവരുന്ന വോട്ടർ വെട്ടിനിരത്തൽ: 13.98 കോടി പേരുകൾ പുറത്ത്

2026 സെപ്റ്റംബർ 26 വരെയുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം, 12 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി നടന്ന ഒന്നും രണ്ടും മൂന്നും ഘട്ടങ്ങളിലെ എസ്.ഐ.ആർ പ്രക്രിയകളിലൂടെ 13.98 കോടി വോട്ടർമാരുടെ പേരുകളാണ് വോട്ടർപട്ടികയിൽ നിന്ന് പൂർണമായും നീക്കം ചെയ്തത്. ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 326 നൽകുന്ന വ്യക്തമായ ഉറപ്പുകളുടെ ലംഘനമാണിത്. പ്രായപൂർത്തിയായ ഏതൊരു ഇന്ത്യൻ പൗരനും സമ്മതിദായകനായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ അർഹതയുണ്ടെന്ന് ആർട്ടിക്കിൾ 326 വ്യക്തമായി അനുശാസിക്കുന്നുണ്ട്.

1950-ലെ ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 16 ഇതേ വ്യവസ്ഥയെ അക്ഷരംപ്രതി ശരിവെക്കുന്നു. കൂടാതെ, വോട്ടർപട്ടികയിൽ പേരുള്ള ഏതൊരു വ്യക്തിക്കും വോട്ട് ചെയ്യാൻ അർഹതയുണ്ടെന്ന് നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 62(1)-ൽ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. ഒരു പ്രത്യേക ഉപവകുപ്പ് പ്രകാരം വോട്ട് ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് താത്കാലികമായി തടയപ്പെട്ടതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരാൾ വോട്ടറല്ലാതായി മാറുന്നില്ലെന്ന് സെക്ഷൻ 62(5) അടിവരയിടുന്നു.

ആർ.ടി.ഐ വെളിപ്പെടുത്തൽ: എസ്.ഐ.ആർ തീരുമാനിച്ചത് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനല്ലേ?

വിവാദങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വിവരാവകാശ പ്രവർത്തകയായ അഞ്ജലി ഭരദ്വാജ് പുറത്തുവിട്ട വിവരങ്ങൾ ഞെട്ടിക്കുന്നതാണ്. വോട്ടർപട്ടികയിൽ ഇത്രയും വലിയ വെട്ടിനിരത്തലിന് കാരണമായ എസ്.ഐ.ആർ നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചത് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ തന്നെയാണോ എന്ന് ആരാഞ്ഞ് 2025 ജൂലൈ 28-ന് അവർ സമർപ്പിച്ച ആർ.ടി.ഐ അപേക്ഷയിൽ, 2025 ഡിസംബറിൽ കമ്മീഷന്റെ പ്രിൻസിപ്പൽ സെക്രട്ടറി നൽകിയ മറുപടി ദുരൂഹതകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതാണ്. എസ്.ഐ.ആർ നടത്താനുള്ള തീരുമാനം കമ്മീഷൻ കൈക്കൊണ്ടതല്ല എന്നായിരുന്നു മറുപടി.

ഭരദ്വാജിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തൽ ശരിയാണെങ്കിൽ, ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനമായ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനെ മറികടന്ന് ഈ ഭീമമായ ഉത്തരവിട്ടത് ആരാണ് എന്ന ഗുരുതര ചോദ്യം ഉയർന്നുവരുന്നു. ഇത് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ സ്വയംഭരണാധികാരത്തെയും നിഷ്പക്ഷതയെയും മാത്രമല്ല ചോദ്യം ചെയ്യുന്നത്; ബിഹാർ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ, കേരളം, തമിഴ്‌‌നാട്, ഒഡീഷ എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നടന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നീതിയുക്തവും സുതാര്യവുമായാണോ നടന്നത് എന്ന സംശയത്തിനും വഴിവെക്കുന്നു.

വോട്ടർപട്ടികയിലെ തിരിമറിയും ക്ഷേമപദ്ധതികളുടെ നിഷേധവും

എസ്.ഐ.ആർ പ്രക്രിയ ലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങളുടെ വോട്ടവകാശത്തെ ഹനിക്കുക മാത്രമല്ല, അവരുടെ പൗരത്വം തന്നെ റദ്ദാക്കപ്പെടുമോ എന്ന കടുത്ത ഭയവും സാമൂഹിക അനിശ്ചിതത്വവുമാണ് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്. വോട്ടർപട്ടികയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടുന്നവർ ഒടുവിൽ രാഷ്ട്രമില്ലാത്തവരായി മാറുമെന്നും സർക്കാർ ക്ഷേമപദ്ധതികളിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെടുമെന്നുമുള്ള ആശങ്കകൾ അസ്ഥാനത്തല്ല.

ബിഹാറിലും പശ്ചിമ ബംഗാളിലും ഇതിനകം പുറത്തിറങ്ങിയ ചില എക്സിക്യൂട്ടീവ് സർക്കുലറുകൾ പ്രകാരം വോട്ടർപട്ടികയിൽ പേരില്ലാത്തവർക്ക് റേഷൻ വിതരണം, അന്നപൂർണ യോജന തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന ക്ഷേമ പദ്ധതികൾ നിഷേധിക്കപ്പെടുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പുകളുണ്ട്. ബൂത്ത് ലെവൽ ഓഫീസർമാർ (ബി.എൽ.ഒ) ആവശ്യപ്പെടുന്ന രേഖകൾ ഹാജരാക്കാൻ കഴിയാത്തതുകൊണ്ട് മാത്രം ലക്ഷക്കണക്കിന് സാധാരണക്കാർക്ക് വോട്ടർപട്ടികയിൽ സ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെട്ടു; സർക്കാർ നൽകിയ തിരിച്ചറിയൽ രേഖകൾ പോലും പലയിടത്തും ബി.എൽ.ഒമാർ നിഷ്കരുണം നിരസിക്കുകയാണ്.

പാസ്‌പോർട്ട് വെറും 'യാത്രാരേഖ'; പൗരത്വവും വോട്ടവകാശവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം

ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ ഏജൻസികൾ നൽകുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക രേഖയും പൗരത്വത്തിന്റെ അന്തിമവും സുനിശ്ചിതവുമായ തെളിവല്ല എന്നതാണ് നിയമപരമായ യാഥാർത്ഥ്യം. വിശദമായ പരിശോധനകൾക്ക് ശേഷം അനുവദിക്കുന്നതും ചരിത്രപരമായി പൗരത്വത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവായി കരുതപ്പെട്ടിരുന്നതുമായ ഇന്ത്യൻ പാസ്‌പോർട്ട് പോലും നിലവിൽ കേവലം ഒരു 'യാത്രാരേഖ' മാത്രമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ തന്നെ എസ്.ഐ.ആർ പ്രക്രിയയും പൗരത്വ പ്രശ്നവും പരസ്പരം വേർതിരിക്കാനാവാത്തവിധം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ദേശീയതയാണ് ഒരു വ്യക്തിക്ക് ഭരണകൂടത്തിൽ അംഗത്വവും ദേശീയ സ്വത്വവും നൽകുന്നത്. പൗരത്വമാകട്ടെ വോട്ടവകാശം മാത്രമല്ല, ഭരണഘടനാപരവും സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ സകല അവകാശങ്ങളും നൽകുന്നു. സ്വതന്ത്രമായ വോട്ടവകാശ വിനിയോഗത്തിലൂടെയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന സർക്കാരുകൾക്ക് ജനാധിപത്യ സാധുത ലഭിക്കുന്നത്. എന്നാൽ വോട്ടർപട്ടികയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെടുന്നതോടെ ഒരാളുടെ ദേശീയത തന്നെ സംശയത്തിന്റെ നിഴലിലാവുകയും, തുടർന്ന് അവരുടെ പൗരത്വ പദവി ഔദ്യോഗിക ഭരണകൂടത്തിന്റെ ചോദ്യം ചെയ്യലിന് വിധേയമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ, പൗരത്വം പരോക്ഷമായി പരിശോധിക്കാനും ഒഴിവാക്കാനുമുള്ള ഒരു ഭരണകൂട ഉപാധിയായി എസ്.ഐ.ആർ മാറിയിരിക്കുന്നു.

വിദേശി നിയമത്തിലെ കൊളോണിയൽ കരിനിയമങ്ങൾ

പൗരത്വം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഒരു വ്യക്തി നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ നിയമപരമായ വെല്ലുവിളി 1946-ലെ ഫോറിനേഴ്സ് ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 9 ആണ്. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം തങ്ങളുടെ അടിയന്തര സൈനിക-ഭരണപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി നിർമിച്ച ഈ നിയമം, സ്വാഭാവിക തെളിവ് നിയമങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായി 'താൻ വിദേശിയല്ലെന്ന് തെളിയിക്കേണ്ട ബാധ്യത' ഭരണകൂടത്തിനല്ല, മറിച്ച് ആരോപണം നേരിടുന്ന വ്യക്തിക്ക് മേലാണ് ചുമത്തുന്നത്. 1872-ലെ ഇന്ത്യൻ എവിഡൻസ് ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 106-ൽ പറയുന്ന തത്ത്വത്തിന്റെ വികലമായ പ്രയോഗമാണിത്.

നിയമപരമായി, വീടുകയറി വിവരശേഖരണം നടത്തുന്ന ബി.എൽ.ഒമാർക്ക് വോട്ടർമാരുടെ പൗരത്വ രേഖകൾ പരിശോധിക്കാൻ അധികാരമില്ല. എന്നാൽ പ്രായോഗിക തലത്തിൽ, ഫോറിനേഴ്സ് ആക്ട് സെക്ഷൻ 9-ലെ തെളിവ് ബാധ്യതയാണ് വോട്ടർമാർക്ക് മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. പല കാരണങ്ങളാൽ രേഖകൾ ഹാജരാക്കാൻ കഴിയാത്ത സാധാരണക്കാരെ വോട്ടർപട്ടികയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുന്നു.

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയും 1955-ലെ പൗരത്വ നിയമവും ജന്മം കൊണ്ടുള്ള പൗരത്വത്തെയാണ് പ്രധാന തത്ത്വമായി കാണുന്നത്. ഭരണഘടനയോ പൗരത്വ നിയമമോ താൻ വിദേശിയല്ലെന്ന് സ്വയം തെളിയിക്കാനുള്ള ബാധ്യത സാധാരണ പൗരന്മാർക്ക് മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ, കൊളോണിയൽ ബാക്കിപത്രമായ ഫോറിനേഴ്സ് ആക്ടിലെ കരിനിയമം ഉപയോഗിച്ച് പൗരത്വത്തെയും വോട്ടവകാശത്തെയും നിർണയിക്കുന്നത് ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 14 (സമത്വം), ആർട്ടിക്കിൾ 21 (ജീവിക്കാനും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമുള്ള അവകാശം) എന്നിവയുടെ ലംഘനമാണ്. മനേക ഗാന്ധി വേഴ്സസ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (1978) കേസിൽ, ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഏതൊരു നടപടിയും നീതിയുക്തവും ന്യായയുക്തവും ഏകപക്ഷീയമല്ലാത്തതുമായിരിക്കണം എന്ന് സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്.

ഡീകൊളോണൈസേഷനും ഭരണകൂട അധികാര പ്രയോഗവും

കഴിഞ്ഞ പത്ത് വർഷത്തിനിടെ കൊളോണിയൽ കാലത്തെ പല നിയമങ്ങളും ഒഴിവാക്കുകയോ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കുകയോ ചെയ്തുകൊണ്ട് രാജ്യത്തെ നിയമസംവിധാനത്തെ 'ഡീകൊളോണൈസ്' ചെയ്യുന്നുവെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന ബി.ജെ.പി സർക്കാർ, ഫോറിനേഴ്സ് ആക്ടിൽ ഒരു മാറ്റവും വരുത്താൻ തയ്യാറായിട്ടില്ല. മതന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ, ദളിതർ, ആദിവാസികൾ, ഭരണകൂട വിമർശകർ എന്നിവരെ വരുതിയിലാക്കാനും അവരുടെ പൗരത്വത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുമുള്ള ഫലപ്രദമായ ഉപകരണമായി ഈ കൊളോണിയൽ നിയമം നിലനിർത്തുകയാണെന്ന ആക്ഷേപം ശക്തമാണ്.

ഹാൻസ് മുള്ളർ (1955), സർബാനന്ദ സോനോവാൾ I (2005), സർബാനന്ദ സോനോവാൾ II (2007) തുടങ്ങിയ കേസുകളിലെല്ലാം വിദേശികളെ നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള ഭരണകൂടത്തിന്റെ പരമാധികാരത്തെ കോടതി ശരിവെച്ചെങ്കിലും, അത് വ്യക്തികളുടെ മൗലികാവകാശങ്ങളെയും മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെയും എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നുവെന്ന് വേണ്ടത്ര പരിശോധിച്ചില്ല. വ്യക്തിഗത കേസുകളിൽ പ്രയോഗിക്കേണ്ട അടിയന്തര നിയമം, എസ്.ഐ.ആറിലൂടെ കോടിക്കണക്കിന് പൗരന്മാർക്ക് മേൽ പൊതുവായി അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നത് ഭരണകൂട അധികാരത്തിന്റെ ദുരുപയോഗമാണ്.

എസ്.ഐ.ആർ നടപടികൾക്ക് അനുമതി നൽകിയപ്പോഴും, വോട്ടർപട്ടികയിൽ നിന്ന് പേര് വെട്ടിയത് കൊണ്ട് ഒരാൾക്ക് പൗരത്വമോ ക്ഷേമപദ്ധതികളോ നഷ്ടപ്പെടില്ലെന്ന് രേഖാമൂലം അസന്ദിഗ്ദ്ധമായി ഉത്തരവിടാൻ സുപ്രീം കോടതി തയ്യാറായിട്ടില്ല. 2026 ജൂലൈ 17-ന് കേസ് പരിഗണിക്കവെ, പേര് വെട്ടിയതുകൊണ്ട് പൗരത്വം നഷ്ടപ്പെടില്ലെന്ന് ബെഞ്ച് വാക്കാൽ നിരീക്ഷിച്ചെങ്കിലും, രേഖാമൂലമുള്ള വിധിന്യായമില്ലാതെ വെറും വാക്കാലുള്ള പരാമർശങ്ങൾക്ക് എക്സിക്യൂട്ടീവിന് മേൽ യാതൊരു നിയമസാധുതയുമില്ല.

ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ ഭരണഘടനാ ചോദ്യം

എസ്.ഐ.ആറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പൗരത്വ ആശങ്കകളെ മുഴുവൻ ഒറ്റ ചോദ്യത്തിലേക്ക് ചുരുക്കാം:

"ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതി, പ്രധാനമന്ത്രി, സുപ്രീം കോടതി ജഡ്ജിമാർ, മുഖ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർ തുടങ്ങിയ ഉന്നത ഭരണഘടനാ പദവികൾ വഹിക്കുന്നവർക്ക് തങ്ങൾ പൗരന്മാരാണെന്നും സാധുതയുള്ള വോട്ടർമാരാണെന്നും തെളിയിക്കാൻ എന്ത് പ്രത്യേക രേഖയാണുള്ളത്?"

ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 326 പ്രകാരം വോട്ടറാവാനുള്ള പ്രാഥമിക യോഗ്യത ഇന്ത്യൻ പൗരത്വമാണ്. ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 16(1)(a) പ്രകാരം പൗരനല്ലാത്ത വ്യക്തിക്ക് വോട്ടർപട്ടികയിൽ ഇടംപിടിക്കാൻ അർഹതയില്ല.

അതേസമയം, ഭരണഘടനാ പദവികൾ വഹിക്കുന്നവർ സ്വഭാവികമായി ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാരാണെന്ന് അനുമാനിക്കാൻ നിയമത്തിൽ യാതൊരു പ്രത്യേക വകുപ്പുകളുമില്ല. ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 58(1) പ്രകാരം രാഷ്ട്രപതിയാകാനും, ആർട്ടിക്കിൾ 84 പ്രകാരം പ്രധാനമന്ത്രിയാകാനും, ആർട്ടിക്കിൾ 124(3) പ്രകാരം സുപ്രീം കോടതി ജഡ്ജിയാകാനും, ആർട്ടിക്കിൾ 324 പ്രകാരം ചീഫ് ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷണറാകാനും 'ഇന്ത്യൻ പൗരൻ' ആയിരിക്കണം എന്നത് നിർബന്ധിത യോഗ്യതയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഇവർ പദവികൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഇവരുടെ പൗരത്വ രേഖകൾ ഭരണതലത്തിൽ കർശനമായി പരിശോധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കേണ്ടിവരും.

ഫോറിനേഴ്സ് ആക്ട് സെക്ഷൻ 9 പ്രകാരം സാധാരണക്കാരോട് തെളിവ് ചോദിക്കുന്ന ഭരണകൂടത്തോട്, ഈ ഉന്നത ഭരണഘടനാ പദവികളിലിരിക്കുന്നവർ തങ്ങളുടെ പൗരത്വം തെളിയിക്കാൻ ഭരണകൂടത്തിന് മുന്നിൽ ഏത് പ്രത്യേക രേഖയാണ് സമർപ്പിച്ചതെന്ന് ചോദിക്കാൻ ചൂഷിതരായ സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് ഭരണഘടനാപരമായ പൂർണ അവകാശമുണ്ട്. രാജ്യത്തെ സാധാരണ പൗരന്മാർക്ക് ബാധകമായ അതേ പൗരത്വ നിയമങ്ങളും ഭരണഘടനാ ചട്ടക്കൂടുകളും തന്നെയാണ് അവർക്കും ബാധകമായിട്ടുള്ളത്; അവർക്കായി പ്രത്യേക പൗരത്വ രേഖകളൊന്നും ഭരണഘടന നിർദ്ദേശിക്കുന്നില്ല.

അങ്ങനെയെങ്കിൽ, രാജ്യത്തെ പരമോന്നത ഭരണഘടനാ പദവികളിൽ ഇരിക്കുന്നവരുടെ കൈവശമുള്ള അതേ തിരിച്ചറിയൽ രേഖകൾ കൈവശം വെച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു സാധാരണക്കാരന്റെ പൗരത്വത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാനും വോട്ടവകാശം റദ്ദാക്കാനും ഏത് നിയമപരമായ തത്ത്വത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഒരു ഭരണകൂട ഉദ്യോഗസ്ഥനോ ജുഡീഷ്യൽ അതോറിറ്റിക്കോ സാധിക്കുക? ഈ മൗലികമായ ചോദ്യത്തിന് മുന്നിലാണ് രാജ്യത്ത് ഇപ്പോൾ നടക്കുന്ന എസ്.ഐ.ആർ പ്രക്രിയകൾ ഉത്തരമില്ലാതെ പതറുന്നത്.