ഇന്ന് ഗാന്ധിജയന്തി; ഗാന്ധിയെ വീണ്ടും വായിക്കേണ്ട ഇന്ത്യ

വർഗീയതയും വിദ്വേഷവും രാഷ്ട്രീയ ആയുധങ്ങളാകുന്ന, ജനാധിപത്യം തെരഞ്ഞെടുപ്പുവിജയങ്ങളിലേക്ക് മാത്രമായി ചുരുങ്ങുന്ന ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യയിൽ ഗാന്ധിയൻ മൂല്യങ്ങളുടെ പ്രസക്തി മറ്റെപ്പോഴത്തേക്കാളും ശക്തമാണ്. ഇന്ത്യ ഗാന്ധിയെ ആദരിക്കുന്നുവെന്ന് പറയുമ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നൈതികമൂല്യങ്ങളെ സൗകര്യപൂർവം വിസ്മരിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ വൈരുധ്യം.

ഗാന്ധിയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ മതം മനുഷ്യനെ അഹിംസകനും സത്യസന്ധനും കാരുണ്യമുള്ളവനുമാക്കാനുള്ള വഴിയാണ്. ഏതെങ്കിലും മതത്തിന്റെ പേരിൽ മറ്റൊരാളുടെ മനുഷ്യാവകാശം നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നതിനെ അദ്ദേഹം കർശനമായി എതിർത്തു. ഇന്ത്യയുടെ കരുത്ത് അതിന്റെ വൈവിധ്യമാണ്. എല്ലാ വിശ്വാസികളും അവിശ്വാസികളും തുല്യ അവകാശങ്ങളോടെ ജീവിക്കുന്ന ഒരു രാജ്യമാണ് ഗാന്ധിജി വിഭാവനം ചെയ്തത്. അതിനാൽ മതനിരപേക്ഷത എന്നത് വെറുമൊരു ഭരണഘടനാ മുദ്രാവാക്യമല്ല, മറിച്ച് ഇന്ത്യയുടെ ജീവശ്വാസമാണ്. ഒരു മതത്തിന്റെ മേൽക്കോയ്മയല്ല, എല്ലാ പൗരന്മാരുടെയും പരസ്പര സഹവർത്തിത്വമാണ് രാജ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

ജനാധിപത്യത്തിൽ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന ഭൂരിപക്ഷത്തിന് ഭരിക്കാനുള്ള ജനവിധി ലഭിക്കുന്നുണ്ടാകാം; എന്നാൽ മറ്റുള്ളവരുടെ അവകാശങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള അധികാരം അതൊരിക്കലും നൽകുന്നില്ല. ഭൂരിപക്ഷം ഒരു രാഷ്ട്രീയ സംഖ്യ മാത്രമാണെങ്കിൽ ഭരണഘടന ഒരു നൈതിക ഉടമ്പടിയാണ്. ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെയും പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവരുടെയും അന്തസ്സും അവകാശങ്ങളും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുമ്പോൾ മാത്രമേ ജനാധിപത്യം പൂർണമാകൂ. എതിരഭിപ്രായമുള്ളവരെ ശത്രുക്കളായി മുദ്രകുത്താതെ, അവരുടെ മനുഷ്യത്വത്തെ മാനിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയസംസ്കാരമാണ് ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യയിൽ വീണ്ടെടുക്കേണ്ടത്.

ഗാന്ധി മുന്നോട്ടുവെച്ച അഹിംസ കേവലം ആയുധങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കലല്ല. വാക്കിലും പ്രവൃത്തിയിലും മറ്റൊരാളെ വേദനിപ്പിക്കാതിരിക്കലും വിദ്വേഷം വിതറാതിരിക്കലുമാണത്. വ്യാജപ്രചാരണങ്ങളും അസഹിഷ്ണുതയും പടരുന്ന ഇന്നത്തെ ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിൽ ഈ അഹിംസാബോധത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അതുപോലെ, ഗാന്ധിജിയുടെ ദേശീയത സ്വന്തം നാടിനെ സ്നേഹിക്കുന്നതിനൊപ്പം സർവമനുഷ്യരെയും ആദരിക്കുന്ന സാർവത്രിക സാഹോദര്യമായിരുന്നു.

വികസനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഗാന്ധിജിയുടെ ‘അന്ത്യോദയ’ സങ്കല്പം എക്കാലവും വഴികാട്ടിയാണ്. ഉയർന്ന സാമ്പത്തിക വളർച്ചാനിരക്കുകളോ നഗരങ്ങളിലെ ആകാശഹർമ്മ്യങ്ങളോ അല്ല വികസനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ അളവുകോൽ. മറിച്ച്, സമൂഹത്തിലെ ഏറ്റവും പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതത്തിൽ എന്തു മാറ്റമുണ്ടായി എന്നതിലാണ് വികസനത്തിന്റെ വിജയം. പ്രകൃതിയെ ചൂഷണം ചെയ്ത് വിഭവങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ഇന്നത്തെ വികസനമാതൃകയ്ക്ക് പകരം ആവശ്യവും അത്യാഗ്രഹവും തിരിച്ചറിയുന്ന ലളിതജീവിതം കാലാവസ്ഥാപ്രതിസന്ധിയുടെ കാലത്ത് അതീവ പ്രസക്തമാണ്. ഗാന്ധിയുടെ ജീവിതം നമുക്ക് നൽകുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പാഠം അധികാരം എന്നത് ആധിപത്യമല്ല, മറിച്ച് ജനസേവനമാണ് എന്നതാണ്. അഴിമതിയില്ലാത്ത പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളും ഭയമില്ലാതെ ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന ജനതയും സത്യത്തെ മുറുകെപ്പിടിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയവുമാണ് ഗാന്ധിജിയുടെ യഥാർത്ഥ സ്മാരകം.